جایگاه آیت‌الله سید یونس اردبیلی در قیام گوهرشاد ، دوره پهلوی اول: مبتنی بر اسناد تاریخی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد تاریخ ، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه محقق اردبیلی ، اردبیل ، ایران.

10.22034/pnt.2026.3611.1156

چکیده

این پژوهش با هدف روشن ساختن نقش برجسته آیت‌الله سید یونس اردبیلی در قیام مسجد گوهرشاد ، که در تیر ماه ۱۳۱۴ ه.ش رخ داد، انجام شده است. تمرکز اصلی مبتنی بر تحلیل فعالیت‌ها و اقدامات این شخصیت مهم در بستر رویارویی میان روحانیت و حکومت پهلوی اول است. روش پژوهش حاضر، تاریخی-تحلیلی بوده و بر گردآوری و واکاوی ترکیبی از اسناد اداری، گزارش‌های رسمی و خاطرات شاهدان عینی استوار است. سوال اصلی پژوهش این است: «نقش آیت‌الله سید یونس اردبیلی در شکل‌گیری، هدایت و تداوم قیام گوهرشاد، بر پایه اسناد رسمی و خاطرات چگونه بوده است؟» یافته‌ها نشان می‌دهد که آیت‌الله سید یونس اردبیلی، با بهره‌گیری از اعتبار علمی و جایگاه اجتماعی خود، نقش حیاتی در ایجاد اعتماد عمومی نسبت به قیام ایفا نمود. همچنین، ایشان در تبیین مبانی شرعی ضرورت مقاومت و همچنین مدیریت راهبردی اعتراضات، نقشی کلیدی بر عهده داشت. نتایج بیان می کند که بررسی قیام گوهرشاد بدون لحاظ کردن فعالیت‌های شخصیت‌های تأثیرگذاری چون آیت‌الله سید یونس اردبیلی، تصویری ناقص از این رویداد به دست می‌دهد. بنابراین، درک عمیق‌تر سازوکارهای داخلی این قیام، نیازمند توجه به نقش‌آفرینی افراد کلیدی در وقایع تاریخی است. این رویکرد به ما امکان می‌دهد تا رویارویی روحانیت با سیاست‌های اقتدارگرایانه دوران پهلوی اول را بهتر درک کنیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 28 تیر 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار