بررسی عوامل رشد و گسترش جریان اصولی‌گری در بحرین قرن 13 هجری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مدعو گروه تاریخ دانشگاه فرهنگیان، بوشهر، ایران.

2 دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/pnt.2026.3082.1107

چکیده

از اواخر قرن دوازدهم هجری و با کاهش تدریجی سیطره و نفوذ جریان اخباری‌گری در حوزه‌های علمیه تشیع عصر تجدید حیات اجتهاد آغاز شد. بر این اساس، اصولی‌گری از اوایل قرن سیزده هجری در جهان اسلام به طور عام و سرزمین بحرین به طور خاص رشد و گسترش چشمگیری یافت و در نتیجه آن به مکتب غالب فقه شیعی در این سرزمین تبدیل شد. تا جایی که گرایش فقهای بحرین به استنباط و اجتهاد فزونی یافت و کم فروغی و افول مکتب فقیهان اهل حدیث را در این سرزمین در پی داشت.در آن زمان، فقهای بحرانی این خطه نیز با نگارش کتب فقهی و برپایی مناظرات کلامی نقش مهمی در نقد مبانى اخباریون و تقویت مبانى مجتهدان اصولى ایفا نمودند.

این پژوهش درصدد است تا با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای به این سؤال پاسخ دهد که چه عواملی در رشد و گسترش مکتب اصولی در بحرین قرن 13 هجری تاثیرگذار بوده است؟ یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که عواملی همچون تاثیرپذیری از مکتب اصولی عراق [نجف و کربلا]، افول جریان اخباری در جهان اسلام، تندروری و افراط علمای اخباری در بحرین سده 12 هجری نقش اساسی در رشد و گسترش این جریان فکری و غلبه آن بر مکتب اخباری‌گری داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات