آموزه های اسلامی و ارتقای سلامت روان در بازار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی

2 دانشگاه علوم اسلامی رضوی

10.22034/pnt.2026.3581.1151

چکیده

بازار به‌عنوان یکی از کانون‌های حیاتی جامعه، نه تنها نقش محوری در مبادلات اقتصادی ایفا می‌کند، بلکه تأثیرات عمیق فرهنگی و اجتماعی بر زندگی انسان‌ها دارد. دستیابی به کارکردهای مثبت و ارزشمند این نهاد، در گرو سلامت روانی حاکم بر آن است. از دیگر سوی به دلیل این که بازار محل فعالیت بازرگانی و تلاش برای کسب سود است و انسان ذاتا سود جو است، می تواند به محلی پر تنش تبدیل شده و ارامش روان انسان را به شدت بر هم زند. از این روی، مسئله این جستار بررسی راهکارهای فقه اسلامی برای برقراری توازن بین این عوامل و پاسخ به این سوال است که راهکارهای ارائه شده در آموزه ها و دستورالعمل‌های اسلام برای ایجاد توازن روحی در محیط فعالیت بازرگانی و بازار چیست‌؟ و این راهکارها چه تاثیری در تامین سلامت روان بازار دارند؟ پژوهش حاضر با پذیرش اصل عدالت، ارزشگزاری برای فعالیت بازرگانی، مالکیت خصوصی، و با مطالعه مقررات ایجابی فقهی در زمینه بازرگانی مانند: لزوم ذکر و یاد خدا در بازار،پایبندی به تعهدات، عرضه کالای مرغوب، صداقت محوری و قناعت، به تبیین مؤلفه‌های ایجابی تأمین‌کنندۀ سلامت روان در بازار اسلامی می‌پردازد که با توسعۀ مفهومی سود (مادی+معنوی+اخروی) در تامین سلامت روان بازار موثر هستند.این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با اتکا به قرآن و متون اولیۀ اسلامی، درصدد است با واکاوی این آموزه‌ها، تصویری از بازار اسلامی توأم با آرامش، اطمینان خاطر و بهزیستی روان‌شناختی پایدار ترسیم نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات