1
دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
2
استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
3
دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
10.22034/pnt.2026.3607.1155
چکیده
تعهدات اجتماعی یکی از مهمترین موضوعات دنیای معاصر به شمار میرود؛ اما به دلیل فقر مفهومی و دیدگاههای جانبدارانه در این زمینه، واکاوی ابعاد و گستره آن با چالش هایی روبرو است. بررسی این موضوع از نگاه دینی با تکیه بر «صحیفه سجادیه» امری ضروری است. در جستار پیش رو، با روش توصیفی-تحلیلی، تلاش شده است با نگاهی چند سطحی، نخست تعریفی همهجانبه از این اصطلاح مطابق با رویکرد جامعهشناسان ارائه گردد. در گام بعد، با مراجعه به مضامین دعاهای موجود، تمایز و گستردگی این مفهوم از نگاه امام سجاد(ع) در مقایسه با دیدگاه متخصصان مشخص میشود، با بهرهگیری از این نگرش نوین، مؤلفههای بنیادین این حوزه قابل استخراج خواهند بود. با کنار هم قرار دادن تعریف و مؤلفههای به دست آمده از منظر امام زینالعابدین(ع) مصادیق کاملی قابل دستیابی است. نتایج پژوهش نشان میدهد که تعهد اجتماعی شامل تمامی کنشها و مسئولیتهایی است که فرد، با توجه به ارزشهای پذیرفته شده خود، نسبت به خداوند، خویشتن، دیگران و محیط زیست بر عهده دارد و در چهارچوبی مشخص به انجام بایدها و پرهیز از نبایدها ملزم میشود. مؤلفههای این مفهوم بر پایه روابط انسان با خدا، خود، دیگران و محیط زیست بنا شده است. همچنین مصادیق آن در هفت گروه خانوادگی، اجتماعی، معرفتی، نظامی، محیط زیست، اقتصادی و حکومتی قرار میگیرند. هرچه این موارد بهتر نهادینهسازی شوند، عملکرد مطلوبتری را در جامعه شاهد خواهیم بود.
امینی, حسین , خیاط, علی و میرزایی, محمد . (1405). بررسی تحلیلی تعهد اجتماعی با تاکید بر صحیفه سجادیه ( تعریف، مولفه ها و مصادیق). پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, (), -. doi: 10.22034/pnt.2026.3607.1155
MLA
امینی, حسین , , خیاط, علی , و میرزایی, محمد . "بررسی تحلیلی تعهد اجتماعی با تاکید بر صحیفه سجادیه ( تعریف، مولفه ها و مصادیق)", پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, , , 1405, -. doi: 10.22034/pnt.2026.3607.1155
HARVARD
امینی, حسین, خیاط, علی, میرزایی, محمد. (1405). 'بررسی تحلیلی تعهد اجتماعی با تاکید بر صحیفه سجادیه ( تعریف، مولفه ها و مصادیق)', پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, (), pp. -. doi: 10.22034/pnt.2026.3607.1155
CHICAGO
حسین امینی , علی خیاط و محمد میرزایی, "بررسی تحلیلی تعهد اجتماعی با تاکید بر صحیفه سجادیه ( تعریف، مولفه ها و مصادیق)," پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, (1405): -, doi: 10.22034/pnt.2026.3607.1155
VANCOUVER
امینی, حسین, خیاط, علی, میرزایی, محمد. بررسی تحلیلی تعهد اجتماعی با تاکید بر صحیفه سجادیه ( تعریف، مولفه ها و مصادیق). پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, 1405; (): -. doi: 10.22034/pnt.2026.3607.1155
)