تفاهم تسنّن با تشیع در ایران از دوره ایلخانی تا تأسیس صفویه بر مبنای مطالعه فرهنگ مادی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده

دانشیار تاریخ اسلام، گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی زنجان ؛ مأمور به گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه زنجان

10.22034/pnt.2026.3599.1153

چکیده

تأسیس حکومت ایلخانان آغازگر دورانی جدید در صحنه تحولات مذهبی ایران گردید که شاخصه بارز آن تفاهم اهل سنّت با شیعیان و گذر تدریجی از تسنّن به سوی تشیع بود. این تحول، که در دوران جانشینان ایلخانان با وضوح بیشتر استمرار یافت و منجر به برآمدن حکومت صفوی گردید، با عناوینی نظیر «تسنّن دوازده امامی»، «تشیع طریقتی»، «اسلام عامه» و «تشیع سنّی» توصیف شده است. درون مایه این جریان، که در مسیرهای گوناگون سیاسی، فرهنگی و اجتماعی رخ نمود، ترکیب و التقاطی از عقاید اهل سنّت و شیعیان و مهم ترین مظهر آن پذیرش توأمان خلفای راشدین و ائمه شیعه اثنی عشر(ع) بود. پژوهش حاضر درصدد توصیف و تحلیل مصادیق این تفاهم مذهبی در فرهنگ مادی ایران (کتیبه ها، آثار نگارگری و متون سکه ها) از دوره ایلخانی تا تأسیس صفویه است. این تحقیق به روش توصیفی – تحلیلی و با اتکاء به منابع کتابخانه ای انجام یافته است. هدف تحقیق نشان دادن کاربرد مطالعات فرهنگ مادی در بررسی تحولات مذهبی ایران در دوران اسلامی است. یافته های تحقیق نشان می دهد جریان تفاهم تسنّن با تشیع که مشهورترین تعبیر آن «تسنّن دوازده امامی» است، در فرهنگ مادی این دوران نیز بازتاب یافته است بگونه ای که مصادیق این جریان در کتیبه ها، آثار نگارگری و متون مندرج بر سکه ها قابل مشاهده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 26 شهریور 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار