دلالت راهبردهای حکومت‌محور در نهضت مکتبی امام صادق (ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

بوشهر خ سنگی پل پور درویش ساختمان فناوری واحد 303

10.22034/pnt.2026.3028.1086

چکیده

مقام امامت در تداوم رسالت پیامبر، مرتبۀ اجرایی احکام اجتماعی قرآن با تشکیل حکومت اسلامی در جامعه است. همۀ امامان شیعه، تشکیل حکومت اسلامی را بزرگ‌ترین رسالت خویش می‌دانستند. در زمان عباسیان، منصور خلیفۀ دوم عباسی با علم به این واقعیت الهی در مقاطعی کوشید رابطۀ امام صادق(ع) با امت را سست نماید و با لطایف‌الحیل، وی را در تنگنای شدید علمی و سیاسی و ‌اجتماعی قرار دهد. به این جهت، خشونت و ظلم خلیفه بر امام و مردم بسیار گردید. با ‌وجود این امام ساکت ننشست و با بهره‌گیری از راهبرد تقیه به تشریح روش‌های احیای حکومت اسلامی واقعی جدش رسول‌الله(ص)پرداخت. هدف این مقاله، تبیین نهضت مکتبی آن حضرت با بررسی دلالت‌ راهبردهای حکومت‌محور ایشان است. اما مسئلۀ اصلی پژوهش این است که راهبردهای حکومت‌محور حضرت چه بوده و چه دلالت‌هایی بر عینیت آن‌ها وجود داشته است. این تحقیق به روش توصیفی ـ تحلیلی و با جمع‌آوری اطلاعات تاریخی و تکیه ‌بر اسناد روایی آن دوره و به روش کتابخانه‌ای انجام‌گرفته است. یافته‌های پژوهش، راهبردهای حکومت‌محور حضرت در محورهای تشکیلاتی، تدوینی، تشریعی و راهبرد جهادی تبیین را عواملی اساسی در پیشبرد نهضت تا مرحلۀ سست نمودن پایه‌های خلافت عباسی معرفی می‌کند. هرچند حضرت در این میدان به مقصد نهایی و سرنگونی حکومت دست نمی‌یابد و سرانجام به شهادت می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات