حجةالبالغة، اثر مولا خلفبنعبدالمطلب حسینی موسوی مشعشعی حویزی (قرن یازدهم هجری)، از متون برجستۀ کلام شیعه در عصر صفوی است که با هدف اثبات امامت و ولایت امیرالمؤمنین علی ع و اهلبیت ع تألیف شده است. این اثر با تلفیق مستندات دقیق قرآنی و روایات معتبر با استدلالهای عقلی، رویکردی نظاممند را در الهیات استدلالی ارائه میدهد. نسخۀ خطی منحصربهفرد این کتاب که در کتابخانۀ آستان قدس رضوی نگهداری میشود، افزون بر ارزش متنی، از اهمیت تاریخی و میانرشتهای در حوزههای کلام، تاریخ اندیشه و فرهنگنامهنگاری دینی نیز برخوردار است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی نسخهشناسی، ساختار، محتوا و شیوۀ استدلال مؤلف در چهل «حجّه» کتاب پرداخته و یادداشت پایانی آن دربارۀ نابینایی را نیز تحلیل کرده است. یافتهها نشان میدهد که مؤلف با رویکردی آموزشی و در چارچوب مناظرههای کلامی، به تقویت مبانی اعتقادی شیعه پرداخته و از این رهگذر، پیوندی معنادار بین سنت کلامی متقدم و فضای فکری-سیاسی دورۀ صفوی برقرار ساخته است. از این منظر، حجةالبالغة حلقهای کلیدی در انتقال و تکوین اندیشۀ شیعی در عصر صفوی به شمار میآید و جایگاهی مهم در تاریخ الهیات شیعه دارد.
عتابی, محمد و احمدی مهر, نصر الله . (1404). بررسی ساختار و جایگاه علمی حجةالبالغة اثر سید خلف حسینی موسوی مشعشعی. پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, 4(6), 201-230. doi: 10.22034/pnt.2026.3132.1094
MLA
عتابی, محمد , و احمدی مهر, نصر الله . "بررسی ساختار و جایگاه علمی حجةالبالغة اثر سید خلف حسینی موسوی مشعشعی", پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, 4, 6, 1404, 201-230. doi: 10.22034/pnt.2026.3132.1094
HARVARD
عتابی, محمد, احمدی مهر, نصر الله. (1404). 'بررسی ساختار و جایگاه علمی حجةالبالغة اثر سید خلف حسینی موسوی مشعشعی', پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, 4(6), pp. 201-230. doi: 10.22034/pnt.2026.3132.1094
CHICAGO
محمد عتابی و نصر الله احمدی مهر, "بررسی ساختار و جایگاه علمی حجةالبالغة اثر سید خلف حسینی موسوی مشعشعی," پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, 4 6 (1404): 201-230, doi: 10.22034/pnt.2026.3132.1094
VANCOUVER
عتابی, محمد, احمدی مهر, نصر الله. بررسی ساختار و جایگاه علمی حجةالبالغة اثر سید خلف حسینی موسوی مشعشعی. پژوهش های نوین در گستره تاریخ، فرهنگ و تمدن شیعه, 1404; 4(6): 201-230. doi: 10.22034/pnt.2026.3132.1094