استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،ایران
10.22034/pnt.2025.2754.1077
چکیده
در نگرش شیعی، امامان معصوم علیهم السلام به عنوان جانشینان بر حق پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، مرجع اصلی هدایت در عرصههای معرفتی محسوب میشوند. لذا بازخوانی سنتهای معصومین علیهم السلام با هدف ارائۀ الگویی کاربردی برای جامعۀ معاصر ضروری مینماید. در این میان دستیابی به سبک تربیتی امام رضا علیه السلام با توجه به اثربخشی بینظیر امام علیرغم جغرافیای خراسان بزرگ و تنگناهای سیاسی، در پرورش و هدایت اقشار مختلف مردم، قابلیت پاسخگویی به نیازهای تربیتی امروز را دارد. اکنون این سؤال مطرح است که امام با به کارگیری کدام روشها و ابزارها در پیشبرد ارزشهای اخلاقی توفیق یافته است!
این پژوهش، با شیوۀ اسنادی– تحلیلی به تبیین پیشرانهای تربیتی در سیرۀ حضرت میپردازد. روشن است که با کمک این پیشرانها میتوان وضعیت موجود را به سمت شرایط مطلوب تغییر داده و حرکت را با شتاب بیشتری ادامه داد. پیشرانها در مقولۀ تربیت، از سنخ روش یا ابزارند و روند آن را تسهیل میکنند. نتایج این پژوهش نشان میدهد: نهادینه کردن فضایل اخلاقی و پیشگیری از بروز رذایل یکی از اهداف امام در تربیت اخلاقی بوده که در این میان، تثبیت خلق وخوی حسنه، از مهمترین روشهای ایشان میباشد. همچنین حضرت برای درونی کردن این ارزشها از ابزارهایی مانند بهکارگیری احساسات و محبت بیشائبه بهره جستهاند.
)